SAM, đơn giá phút chuyền và hiệu suất chuyền: ba số quyết định giá gia công may
Cách đo SAM của một mã hàng, cách tính ngược hiệu suất chuyền từ sản lượng thật, và cách ba con số đó ghép lại thành chi phí nhân công cho một sản phẩm may.
Ba con số này quyết định phần lớn giá gia công của một mã hàng, và cả ba đều là số của riêng nhà máy bạn. Bài này chỉ cách đo chúng bằng thứ xưởng đã có, không cần phần mềm nào.
SAM đứng ở đâu trong bảng giá thành
SAM là tổng thời gian chuẩn của một sản phẩm qua tất cả công đoạn, tính bằng phút. Nó KHÔNG phải thời gian sản phẩm nằm trên chuyền, và cũng không phải thời gian của một người.
Công thức Costdown dùng: SAM nhân đơn giá phút chuyền, chia hiệu suất chuyền, nhân sản lượng. Chia cho hiệu suất là chỗ nhiều bảng tính bỏ qua — và bỏ qua nó nghĩa là giả định chuyền chạy đúng bằng lý thuyết, điều không xảy ra ở đâu cả.
Đo SAM mà không cần phần mềm
Hai đường, dùng đường nào cũng được miễn ghi rõ đã dùng đường nào:
- Từ bảng phân tích công đoạn của mã hàng — cộng thời gian chuẩn của từng công đoạn.
- Bấm giờ trực tiếp — đo từng công đoạn trên người đã quen việc, lặp nhiều lần lấy trung bình, rồi cộng tất cả công đoạn lại.
Hiệu suất chuyền — tính ngược từ sản lượng thật
Hiệu suất là tỷ lệ giữa sản lượng thật và sản lượng lý thuyết. Sản lượng lý thuyết bằng tổng số phút công của chuyền trong ca chia cho SAM.
Lấy số ở đâu: báo cáo sản lượng chuyền và bảng chấm công, trong một khoảng chuyền đã chạy ổn định. Đừng lấy tuần đầu của mã hàng mới.
Con số này là của riêng bạn và thay đổi theo mã hàng, theo chuyền, theo mùa. Mượn số của nhà máy khác thì mọi phép tính phía sau đều sai theo.
Đơn giá phút chuyền gồm những gì
Chi phí một phút của một người trên chuyền: lương và các khoản đi kèm lương, chia cho số phút làm việc thật trong tháng.
Mẫu số là chỗ hay sai: chia cho số phút CÓ MẶT thì ra con số đẹp; chia cho số phút THỰC SỰ ngồi máy — đã trừ họp đầu ca, vệ sinh, chờ hàng — mới là con số dùng để báo giá.
Ba cải tiến đo được bằng chính ba số đó
- Cân bằng chuyền — dồn bớt công đoạn nghẽn; đo bằng hiệu suất chuyền trước và sau.
- Cữ gá và dưỡng — giảm thời gian một công đoạn; đo bằng SAM của chính công đoạn đó.
- Giảm chờ hàng giữa các công đoạn — đo bằng số phút thực sự ngồi máy trong đơn giá phút.
Cả ba đều không cần mua thiết bị lớn, nên thời gian hoàn vốn thường rất ngắn — và đó cũng là loại đề án nhà máy khác dễ áp dụng lại nhất.
Bài liên quan
- Tính giá thành sản phẩm may: đủ 10 hạng mục theo trình tự sản xuất
Bóc giá thành một sản phẩm may theo đúng trình tự chuyền: định mức vải, phụ liệu, SAM và đơn giá phút chuyền, phế phẩm, hàng sửa lại, gia công ngoài, bao bì, vận chuyển và chi phí chung phân xưởng.
- Định mức vải và hao hụt: hạng mục lớn nhất trong giá thành hàng may
Cách lấy định mức vải từ sơ đồ giác thay vì suy từ diện tích sản phẩm, các khoản hao hụt nằm ngoài sơ đồ giác, và cách quy tất cả về một sản phẩm.