Chi phí sửa lại hàng hỏng: tính thế nào cho đúng và vì sao không gộp vào phế phẩm

Công thức tính chi phí sửa lại (rework) trên một sản phẩm, cách phân biệt hàng sửa được với hàng phải bỏ, và vì sao gộp hai thứ vào một mục làm giá thành sai theo hướng thổi phồng.

Cập nhật 5 tháng 9, 2026

Hàng làm hỏng nhưng cứu được — dặm lại, hàn lại, sơn lại, gia công lại — tốn tiền thật, nhưng tốn theo một kiểu khác hẳn hàng phải bỏ. Bài này nói cách tính khoản đó cho đúng, và cách nó khác với phế phẩm ở chỗ nào.

Nói trước chỗ bài này không làm được: nó không nói tỷ lệ sửa lại của bạn nên là bao nhiêu. Không có con số chuẩn nào cho việc đó, và bất kỳ ai đưa ra một con số như vậy mà không biết công đoạn của bạn thì đang đoán. Bài này chỉ nói cách ĐO cái tỷ lệ bạn đang có, và cách quy nó thành tiền.

Sửa lại và phế phẩm: khác nhau ở một câu hỏi duy nhất

Câu hỏi đó là: cái sản phẩm này cuối cùng có bán được không?

	Phế phẩm	Sửa lại
Số phận cái hàng đó	Bỏ đi	Vẫn bán được
Có phải làm bù một cái mới không?	Có	Không
Công thức	Nhân lên theo tỷ lệ hỏng — vì phải làm dư ra mới đủ giao	Nhân thẳng — chỉ cộng thêm công sửa
Mất gì	Tất cả những gì đã bỏ vào cái đó	Chỉ phần công và vật tư dặm thêm

Nhầm hai mục này luôn sai theo hướng THỔI PHỒNG, không bao giờ sai theo hướng ngược lại: phế phẩm được nhân lên, sửa lại thì không. Ở tỷ lệ 50% thì con số sai gấp đôi.

Sửa lại

Hàng làm hỏng nhưng CỨU ĐƯỢC: dặm lại, hàn lại, sơn lại, gia công lại. Tốn thêm công nhưng không phải làm bù cái mới.

Khai khi có công đoạn sửa. Đây là mục riêng chứ không gộp vào Phế phẩm vì hai thứ tính khác nhau về bản chất.

Ô "chi phí mỗi lần sửa" có hai cách khai, chọn cách nào cũng được: gõ thẳng số tiền mỗi lần, hoặc gõ số phút sửa cộng với đơn giá mỗi phút. Cách thứ hai đúng hơn khi việc sửa chủ yếu là công người, vì lúc đó bạn đo được bằng đồng hồ bấm giây thay vì ước lượng.

Ví dụ: 2.000 sản phẩm một tháng, 3% phải dặm lại, mỗi lần dặm hết 8.000 đ → 2.000 × 0,03 × 8.000 = 480.000 đ/tháng. Không nhân thêm gì nữa, vì 60 cái đó vẫn giao được, không phải làm bù cái nào.

Không tính vào đây

Hàng phải bỏ hẳn — đó là mục Phế phẩm, và nó có công thức nhân lên riêng.
Công đi sửa nếu bạn đã gộp nó vào lương của mục Nhân công — gộp cả hai chỗ là đếm hai lần, và không có cảnh báo nào bắt được.
Chi phí kiểm tra để PHÁT HIỆN ra hàng hỏng — đó là công kiểm, thuộc mục Nhân công. Mục này chỉ tính công SỬA.
Tiền phạt hoặc đền khách vì giao trễ do phải sửa — đó là hậu quả thương mại, không phải chi phí sản xuất một sản phẩm.

Ba lỗi hay gặp

Lỗi	Hậu quả
Gộp sửa lại vào phế phẩm cho gọn	Giá thành cao hơn thật, và cải tiến nào giảm được tỷ lệ hỏng cũng trông như tiết kiệm nhiều hơn thật
Gộp công sửa vào mục Nhân công	Mất dấu chi phí chất lượng — không đọc riêng được "tiền làm ra" và "tiền làm lại" nữa
Để trống vì "sửa có tí"	Ô trống được cộng như số 0. Với công đoạn sơn hoặc hàn thì phần này thường không nhỏ như cảm giác

Khi nào đáng ngồi tách riêng khoản này

Khi bạn đang cãi nhau về việc có nên siết chất lượng đầu vào hay không. Tách được "tiền làm lại" ra khỏi "tiền làm ra" thì hai phương án tự tách khỏi nhau, không cần ai thuyết phục ai.

Và khi cải tiến của bạn nhắm thẳng vào tỷ lệ hỏng: lúc đó mục này chính là chỗ con số sẽ chạy, để chung với mục khác thì không thấy nó chạy.

Thử ngay bằng số của bạn, không cần đăng ký: mở máy tính giá thành, chọn hạng mục Sửa lại và gõ vào.

Bài liên quan

Mười hạng mục chi phí sản xuất trong Costdown, theo đúng thứ tự sản xuất
Mười hạng mục chi phí Costdown dùng để tính giá thành một sản phẩm — nguyên vật liệu, máy móc, nhân công, dụng cụ, phế phẩm, sửa lại, gia công ngoài, bao bì, vận chuyển, chi phí chung phân xưởng — kèm công thức và ví dụ từng mục.
Cách nhập bảng chi phí Trước và Sau cải tiến để tính đúng phần trăm tiết kiệm
Hướng dẫn nhập từng dòng trong bảng Trước cải tiến và Sau cải tiến — tên dòng, mã chuẩn, hãng sản xuất, sản lượng tháng, chu kỳ — để hệ thống tính đúng phần trăm tiết kiệm, ROI và thời gian hoàn vốn.