Phân bổ chi phí chung phân xưởng vào giá thành mà không đếm hai lần

Cách đưa chi phí chung phân xưởng — khấu hao nhà xưởng, điện chiếu sáng, lương quản đốc, bảo trì chung — vào giá thành một sản phẩm, và chỗ duy nhất khiến khoản này bị đếm hai lần.

Cập nhật 5 tháng 9, 2026

Khấu hao nhà xưởng, điện chiếu sáng, khí nén chung, lương quản đốc và kỹ thuật, kho vật tư, bảo trì chung — những khoản có thật nhưng không gắn với một cái máy nào. Bài này nói cách đưa chúng vào giá thành một sản phẩm, và chỗ duy nhất khiến chúng bị đếm hai lần.

Nói trước giới hạn, vì đây là hạng mục dễ hiểu nhầm nhất: con số ra ở đây là giá thành theo mô hình, không phải số kế toán quyết toán. Kế toán phân bổ theo chuẩn kế toán của họ; bảng này phân bổ để SO SÁNH hai phương án. Hai mục đích khác nhau, và không cần khớp nhau tới từng đồng.

Giá thành đầy đủ hay chi phí trực tiếp — chọn một, và nói rõ

Bỏ trống mục này thì kết quả VẪN ĐÚNG, chỉ là nó trả lời một câu hỏi khác: đó là chi phí trực tiếp, không phải giá thành đầy đủ.

Cả hai đều dùng được. Vấn đề chỉ xảy ra khi hai người so hai con số thuộc hai loại khác nhau mà không ai nói ra — lúc đó bên nào cũng đúng và cuộc bàn không đi tới đâu.

Nguyên tắc: bảng Trước và bảng Sau phải cùng loại. Khai chi phí chung ở bên Trước mà bỏ trống ở bên Sau thì phần chênh lệch không phải tiết kiệm — nó là phần bạn quên khai.

Chi phí chung phân xưởng (OVERHEAD)

Phần chi phí nhà máy không gắn với một cái máy nào: khấu hao nhà xưởng, điện chiếu sáng, khí nén chung, lương quản đốc và kỹ thuật, kho vật tư, bảo trì chung, vệ sinh công nghiệp.

Tổng chi phí chung = Σ Số tiền/tháng đã phân bổ. Không nhân sản lượng: đây đã là số tiền của cả tháng.

Để ý: ô này nhận SỐ TIỀN CỦA CẢ THÁNG, không nhân với sản lượng. Đó là khác biệt duy nhất về hình dạng so với chín hạng mục còn lại, và cũng là chỗ hay gõ nhầm nhất.

Ví dụ: kế toán phân bổ 9.000.000 đ/tháng cho mã hàng này, tháng làm 2.000 sản phẩm → hệ thống tự chia ra 4.500 đ mỗi sản phẩm. Bạn gõ 9.000.000, không gõ 4.500.

Chỗ duy nhất khiến khoản này bị đếm hai lần

Mục Máy móc có một ô tên "chi phí xưởng mỗi giờ máy". Ô đó cũng là chi phí chung, chỉ khác cách phân bổ: nó rải theo GIỜ CHẠY MÁY.

Khai cùng một khoản ở cả hai chỗ là đếm hai lần, và không có cảnh báo nào bắt được — con số vẫn ra, vẫn trông hợp lý, chỉ là cao hơn thật.

Tình huống	Khai ở đâu
Khoản rải đều theo giờ máy chạy (khí nén, bảo trì máy)	Ô "chi phí xưởng mỗi giờ máy" ở mục Máy móc
Khoản không gắn với máy nào (khấu hao nhà xưởng, lương quản đốc)	Mục Chi phí chung phân xưởng
Công đoạn làm tay, không chạy máy nào	Bắt buộc là mục Chi phí chung — ô theo giờ máy không với tới được

Vế thứ ba là lý do mục này tồn tại: một công đoạn thủ công không chịu một đồng chi phí chung nào nếu chỉ có ô theo giờ máy, nên nó luôn trông rẻ hơn công đoạn có máy — trong khi nó vẫn chiếm mặt bằng, vẫn dùng điện, vẫn có quản đốc.

Không tính vào đây

Chi phí bán hàng, marketing, lương văn phòng công ty — đó là chi phí ngoài phân xưởng, không thuộc giá thành sản xuất.
Khấu hao của chính cái máy làm ra sản phẩm này — đó là mục Máy móc.
Phần đã khai ở ô "chi phí xưởng mỗi giờ máy" — xem mục trên.
Toàn bộ chi phí chung của cả nhà máy gán cho một mã hàng — chỉ khai phần đã được phân bổ cho mã hàng này.

Khi nào đáng khai mục này

Khi bạn cần một con số để đàm phán giá bán hoặc để trả lời câu "làm cái này có lãi không". Chi phí trực tiếp không trả lời được câu đó.

Còn khi bạn chỉ so hai phương án của cùng một công đoạn, thường có thể bỏ trống cả hai bên: phần chung giống nhau ở cả trước lẫn sau nên nó tự triệt tiêu trong phép trừ. Bỏ trống lúc đó không làm sai gì, và tiết kiệm cho bạn một buổi đi hỏi kế toán.

Thử bằng số của bạn: mở máy tính giá thành, chọn hạng mục Chi phí chung phân xưởng.

Bài liên quan

Mười hạng mục chi phí sản xuất trong Costdown, theo đúng thứ tự sản xuất
Mười hạng mục chi phí Costdown dùng để tính giá thành một sản phẩm — nguyên vật liệu, máy móc, nhân công, dụng cụ, phế phẩm, sửa lại, gia công ngoài, bao bì, vận chuyển, chi phí chung phân xưởng — kèm công thức và ví dụ từng mục.
Sáu ô hay bị bỏ trống, và ô nào làm sai theo hướng nào
Tỷ lệ đạt vật liệu, hệ số phụ trội người và máy, điện năng, số sản phẩm mỗi thùng và chi phí cố định theo lô: sáu ô ít ai khai, mỗi ô làm giá thành lệch theo một hướng khác nhau.