Chi phí gia công ngoài: tính đơn giá mỗi chi tiết và ranh giới với cước vận chuyển

Nhiệt luyện, mạ kẽm, phun phủ, cân bằng động, kiểm không phá huỷ — những công đoạn bạn không tự làm mà gửi ra ngoài. Bài này nói cách đưa chúng vào giá thành, và hai ranh giới rất hay bị vượt: với cước vận chuyển, và với chính chi phí làm trong nhà.

Vì sao không nhét vào nguyên vật liệu

Trước đây nhiều bảng tính không có mục này nên phải nhét công đoạn thuê ngoài vào mục vật liệu. Cách đó sai ở chỗ căn bản: nó không phải vật liệu — không có khối lượng, không có tỷ lệ đạt, không có đơn giá theo cân.

Hệ quả không chỉ là xếp nhầm ngăn: khi thống kê, mục vật liệu bị phồng lên còn mục gia công ngoài rỗng, nên hai câu hỏi "tôi tốn bao nhiêu tiền vật tư" và "tôi phụ thuộc bên ngoài bao nhiêu" đều không trả lời được.

Gia công ngoài

Những công đoạn bạn không tự làm mà thuê xưởng khác: nhiệt luyện, mạ kẽm, mạ crom, phun phủ, cân bằng động, kiểm không phá huỷ. Tính theo đơn giá mỗi chi tiết nhân với sản lượng.

Khai khi có công đoạn thuê ngoài. Trước đây phải nhét vào mục Nguyên vật liệu, nhưng nó không phải vật liệu — nó không có khối lượng, không có hiệu suất, và khi thống kê thì làm sai cả hai mục.

Ví dụ: mạ kẽm 3.500 đ/chi tiết, 2.000 chi tiết/tháng → 7.000.000 đ/tháng. Nếu xưởng ngoài tính theo lô chứ không theo chi tiết (ví dụ một mẻ nhiệt luyện giá cố định), khai theo ô chi phí mỗi lô và cỡ lô — hệ thống tự chia ra mỗi sản phẩm.

So thuê ngoài với làm trong nhà cho công bằng

Đây là chỗ so sánh hay bị lệch. Đơn giá xưởng ngoài là MỘT con số đã gồm đủ mọi thứ của họ: máy, người, điện, mặt bằng, phế phẩm của chính họ.

Muốn so cho công bằng thì bên "làm trong nhà" phải khai đủ chừng ấy mục, không chỉ khai tiền điện với công thợ. Thiếu mục Máy móc và mục Chi phí chung thì phương án tự làm luôn trông rẻ hơn thật — và đó là cái bẫy khiến nhiều xưởng mua máy về rồi mới thấy không rẻ hơn.

Không tính vào đây

• Cước xe chở hàng đi và về xưởng ngoài — thuộc mục Vận chuyển. Ô này chỉ nhận đúng số tiền trên hoá đơn của xưởng ngoài.
• Hàng hỏng do xưởng ngoài làm mà bạn phải chịu — đó là mục Phế phẩm hoặc Sửa lại, tuỳ cứu được hay không.
• Công người của bạn đi kèm hàng, đi nghiệm thu, đi đòi — đó là mục Nhân công.
• Tiền đặt cọc khuôn gá tại xưởng ngoài — đó là đầu tư, khai ở phần vốn đầu tư chứ không phải chi phí mỗi tháng.

Khi nào đáng ngồi tách riêng khoản này

Khi bạn đang cân nhắc mua máy để kéo một công đoạn về nhà. Không có con số của mục này thì cuộc bàn đó chỉ còn cảm tính.

Và khi một công đoạn thuê ngoài đang là nút thắt về thời gian giao hàng — lúc đó nó vừa là tiền vừa là lịch, và tiền là phần dễ đo hơn.

Dựng thử phép so: mở máy tính giá thành.