Koszt jednej maszyny: sumuj od części w górę, a nie dziel od maszyny w dół

Wszystkie poprzednie teksty liczą koszt jednej rzeczy przechodzącej przez ciąg maszyn. Budowa maszyn jest inna: wyrobem jest zespół złożony z kilkudziesięciu do kilkuset części, każda ma własną drogę, a część nie pochodzi od Ciebie.

Kierunek liczenia jest więc odwrócony: sumujesz od części w górę, zamiast dzielić maszynogodziny w dół. Ten tekst idzie dokładnie w tej kolejności.

Podziel części na trzy rodzaje, zanim cokolwiek policzysz

Ten krok jest pomijany najczęściej, a bez niego wszystkie dalsze liczby są przesunięte:

Dziesięć pozycji w kolejności budowy

1. Materiał

Składa się z dwóch bardzo różnych części pod względem sposobu zdobycia liczby:

• Materiał na części wykonywane u siebie — blachy, pręty, profile aluminiowe, tworzywa konstrukcyjne. Bierz według masy materiału wydanego z magazynu, a nie masy gotowej części.
• Części handlowe — bierz wprost cenę zakupu. To zwykle NAJWIĘKSZA część maszyny, a zarazem ta, którą najłatwiej zaniżyć, bo rozprasza się po wielu drobnych zakupach.

2. Maszyny

Tylko dla części wykonywanych u siebie. Części handlowe i zlecane na zewnątrz nie zajmują Twoich maszyn.

Sposób: zsumuj maszynogodziny poszczególnych części własnych, zgodnie z tekstem o obróbce skrawaniem. Nie bierz «łącznych godzin warsztatu podzielonych przez liczbę wydanych maszyn» — w tej liczbie są godziny innych zleceń.

3. Robocizna

Ta branża ma trzy wyraźnie rozdzielone bloki pracy, a połączenie ich w jeden odbiera wszelką możliwość usprawniania:

1. Robocizna wykonania części — leży razem z maszynogodzinami.
2. Robocizna montażu — łączenie części w zespoły i w maszynę. Mierzona w godzinach na jedną maszynę.
3. Robocizna podłączeń i regulacji — elektryka, pneumatyka, hydraulika, parametryzacja. Zwykle inni ludzie o innej stawce godzinowej.

4. Narzędzia

Narzędzia skrawające, ściernice, wiertła do części własnych — dzielone przez trwałość, jak w tekście o obróbce skrawaniem. Oprzyrządowanie specjalne dla tej maszyny nie należy tutaj; to koszt jednorazowy, patrz tekst drugi.

5. Braki

Części wykonane wadliwie, do wyrzucenia. W tej branży braki mają swoją właściwość: jedna wadliwa część potrafi zablokować całą maszynę, bo maszyny bez jednej części nie da się wydać.

Poza utraconymi pieniędzmi materiału brak pociąga tu więc opóźnienie dostawy. Opóźnienia nie da się wpisać w pole braków, ale należy je zapisać w części dowodowej — to powód, dla którego niewielka poprawa udziału braków jest warta więcej, niż pokazuje liczba materiałowa.

6. Poprawki

Ta branża ma dwa rodzaje poprawek o bardzo różnym koszcie:

• Poprawienie jednej części przed montażem — tanie, kosztuje tylko pracę przy tej części.
• Poprawianie po zmontowaniu zespołu — trzeba rozebrać, poprawić, złożyć ponownie, wyregulować od nowa. Wielokrotnie droższe i to właśnie ten rodzaj bywa pomijany.

7. Kooperacja

Hartowanie, galwanizacja, malowanie, cięcie laserem, odlewanie — operacje, na które nie masz maszyn. Wpisuj według ceny jednostkowej podanej przez kooperanta dla partii, podzielonej przez liczbę części w partii.

Dolicz fracht tam i z powrotem oraz części zepsute przez kooperanta, jeśli umowa nie obciąża nimi jego.

8. Uruchomienie i odbiór

Ten etap w innych branżach prawie nie występuje, a tutaj jest obowiązkowy: maszyna musi działać, zanim zostanie wydana.

Koszt uruchomienia obejmuje godziny osób nadzorujących, prąd w czasie pracy, materiały zużywane podczas prób oraz materiał próbny, jeśli maszyna musi rzeczywiście coś wyprodukować, żeby wykazać działanie. Costdown nie ma osobnego pola dla tej pozycji — wpisz ją w robociznę i materiał, ale zaznacz w części dowodowej, że to uruchomienie, żeby czytelnik nie podejrzewał nadmiernego zużycia materiału.

9. Opakowanie i transport

Maszyny przemysłowe wymagają zwykle własnych skrzyń, a czasem trzeba je rozebrać do transportu i złożyć na miejscu. To rozbieranie i ponowny montaż to robocizna, a nie transport — wpisz w robociznę i dopisz wyjaśnienie.

10. Koszty wydziałowe

Powierzchnia, oświetlenie, zarządzanie, magazyn. Przy krótkich seriach rozliczanie według maszynogodzin często myli, bo maszyna spędza większość czasu na stole montażowym, a nie przy obrabiarce. Rozliczenie według łącznych godzin ludzkich zwykle trafia lepiej.

Trzy częste błędy

1. Podwójne policzenie części z powierzonym materiałem — wpisany materiał ORAZ pełna cena kooperacji.
2. Połączenie robocizny wykonania części z robocizną montażu w jeden wiersz — potem nikt nie wie, gdzie usprawniać.
3. Pominięcie kosztów jednorazowych (projekt, oprzyrządowanie, pierwsze uruchomienie) — patrz tekst drugi, to najcięższy błąd tej branży.