Koszt konstrukcji spawanej: mierzony w metrach spoiny, a nie w sztukach

Wszystkie poprzednie branże mają «czas cyklu na jedną sztukę»: jeden wtrysk, jedno przejście narzędzia, jedna sztuka z linii. Spawanie konstrukcji tego nie ma — dwie konstrukcje o tej samej masie mogą różnić się pracą bardzo mocno, jeśli jedna ma więcej spoin.

Miarą tej branży jest więc długość spoiny, a niemal każda pozycja kosztowa się jej trzyma.

Skąd wziąć długość spoiny

Trzy źródła, od najbardziej do najmniej wiarygodnego:

1. Zestawienie spoin na rysunku warsztatowym — najdokładniejsze, a jeśli rysunek jest, zawsze bierz właśnie to.
2. Pomiar na gotowej konstrukcji — gdy rysunek nie zawiera zestawienia spoin.
3. Oszacowanie: liczba spoin razy średnia długość spoiny — tylko gdy nie ma innej drogi, i wyraźnie oznacz to jako oszacowanie.

Dziesięć pozycji w kolejności budowy

1. Materiał — stal konstrukcyjna

Blachy, profile, rury. Bierz według masy stali wydanej z magazynu na tę robotę, a nie według masy gotowej konstrukcji — odpad z dzielenia materiału nie znika z faktury.

Jeśli masz rozdzielone liczby, wpisz dwa wiersze: masę wbudowaną i masę odpadu. Jeśli nie da się rozdzielić, wpisz łącznie i zaznacz, że to wartość łączna.

2. Materiał — materiały dodatkowe do spawania

Pozycja występująca tylko tutaj, a zależy nie od masy stali, lecz od długości i przekroju spoin:

Czego system nie może wiedzieć za Ciebie, to rzeczywiste zużycie — zależy ono od nastawionego przepływu, rodzaju spoiny i zwyczajów zakładu. To liczba, którą musisz zmierzyć, a sposób pomiaru zapisać w części dowodowej.

Proste, ale wystarczające przeliczenie: weź zużycie z okresu podzielone przez łączną długość spoin z tego samego okresu, otrzymasz zużycie na jeden metr, a potem pomnóż przez długość spoin tego wyrobu. Dla każdego rodzaju spoiny nie jest to dokładne, ale jest to liczba zmierzona, a zmierzona zawsze bije zgadniętą.

3. Maszyny

Spawarki łukowe, MIG, TIG, zgrzewarki punktowe, spawanie laserowe, roboty spawalnicze — każda ma własną stawkę godzinową, a różnice są duże.

Cecha charakterystyczna: maszynogodzina spawarki to nie czas obecności spawacza. Czas rzeczywistego jarzenia łuku bywa tylko częścią czasu zmiany — resztę zajmuje ustawianie, zbijanie żużlu, obracanie, kontrola. Jeśli weźmiesz cały czas zmiany jako maszynogodziny, stawka rozcieńcza się i przestaje być porównywalna.

Wpisuj maszynogodziny według czasu jarzenia łuku, o ile da się go zmierzyć, a resztę w robociznę. Gdy nie da się zmierzyć, wpisz łącznie i zaznacz to.

4. Robocizna

Ta branża ma cztery bloki pracy i one się nie zastępują:

• Dzielenie materiału, cięcie i przygotowanie krawędzi — przed spawaniem.
• Ustawianie i sczepianie — decyduje o dokładności wymiarowej i zwykle zabiera więcej czasu niż samo spawanie.
• Spawanie właściwe — jedyna część zależna wprost od długości spoiny.
• Czyszczenie po spawaniu — zbijanie żużlu, szlifowanie, wygładzanie przejścia lica.

5. Narzędzia

Tarcze tnące, tarcze szlifierskie, szczotki druciane, wiertła. Dzielone przez liczbę sztuk między dwiema wymianami, tak jak trwałość narzędzia w tekście o obróbce skrawaniem.

Oprzyrządowanie spawalnicze dla jednej konstrukcji to koszt jednorazowy — patrz tekst o kosztach jednorazowych w budowie maszyn, sposób liczenia jest identyczny.

6. Braki

Konstrukcję spawaną rzadko wyrzuca się w całości — zwykle rozcina się ją i spawa od nowa. Większość błędów tej branży trafia więc do poprawek, a nie do braków. Jeśli Twoje pole braków rzeczywiście wynosi zero, wpisz 0, a nie zostawiaj pustego.

7. Poprawki

Najcięższa pozycja tej branży, z dwiema wyraźnie rozdzielonymi przyczynami:

• Wady spoiny — wycięcie, oczyszczenie, przespawanie. Kosztuje materiał i robociznę, a potem jeszcze ponowne badanie.
• Odchyłka wymiarowa wskutek odkształceń spawalniczych — prostowanie albo rozcięcie i przespawanie we właściwym położeniu. Patrz tekst drugi.

Te dwie przyczyny prowadzą do zupełnie różnych kierunków usprawnień, więc prowadzenie ich w jednym wierszu zaciera ślad.

8. Kooperacja

Piaskowanie, cynkowanie ogniowe, malowanie oraz badania nieniszczące, jeśli zlecane na zewnątrz. Wpisuj według ceny podanej przez kooperanta dla partii, podzielonej przez liczbę sztuk, plus fracht tam i z powrotem — konstrukcje stalowe są ciężkie, więc fracht nie jest mały.

9. Opakowanie i transport

Konstrukcje stalowe są ciężkie i gabarytowe, więc samochód kończy ładowność, zanim skończy przestrzeń — jak w branży materiałów budowlanych, a inaczej niż w meblarstwie. Wpisz koszt jednego kursu i liczbę sztuk na kurs oraz zapisz odległość.

10. Koszty wydziałowe

Prąd jest w tej branży pozycją niezwykle dużą. Jeśli prąd jest już policzony w stawce godzinowej spawarki, nie wpisuj go ponownie w kosztach ogólnych — to najczęstsze podwójne liczenie w tej branży.

Trzy częste błędy

1. Przyjęcie całego czasu zmiany jako maszynogodzin spawarki, przez co stawka rozcieńcza się i traci porównywalność.
2. Zostawienie pustych pól materiałów dodatkowych i gazu, bo «kupowane w opakowaniach zbiorczych, trudno podzielić» — a system czyta to jako zero.
3. Dwukrotne wpisanie prądu: raz w stawce maszyny, raz w kosztach ogólnych.