Koszt konstrukcji spawanej: mierzony w metrach spoiny, a nie w sztukach

Wszystkie poprzednie branże mają «czas cyklu na jedną sztukę»: jeden wtrysk, jedno przejście narzędzia, jedna sztuka z linii. Spawanie konstrukcji tego nie ma — dwie konstrukcje o tej samej masie mogą różnić się pracą bardzo mocno, jeśli jedna ma więcej spoin.

Miarą tej branży jest więc **długość spoiny**, a niemal każda pozycja kosztowa się jej trzyma.

Skąd wziąć długość spoiny

Trzy źródła, od najbardziej do najmniej wiarygodnego:

1. Zestawienie spoin na rysunku warsztatowym — najdokładniejsze, a jeśli rysunek jest, zawsze bierz właśnie to.
2. Pomiar na gotowej konstrukcji — gdy rysunek nie zawiera zestawienia spoin.
3. Oszacowanie: liczba spoin razy średnia długość spoiny — tylko gdy nie ma innej drogi, i wyraźnie oznacz to jako oszacowanie.

Dziesięć pozycji w kolejności budowy

1. Materiał — stal konstrukcyjna

Blachy, profile, rury. Bierz według **masy stali wydanej z magazynu na tę robotę**, a nie według masy gotowej konstrukcji — odpad z dzielenia materiału nie znika z faktury.

Jeśli masz rozdzielone liczby, wpisz dwa wiersze: masę wbudowaną i masę odpadu. Jeśli nie da się rozdzielić, wpisz łącznie i zaznacz, że to wartość łączna.

2. Materiał — materiały dodatkowe do spawania

Pozycja występująca tylko tutaj, a zależy **nie od masy stali**, lecz od długości i przekroju spoin:

Czego system nie może wiedzieć za Ciebie, to **rzeczywiste zużycie** — zależy ono od nastawionego przepływu, rodzaju spoiny i zwyczajów zakładu. To liczba, którą musisz zmierzyć, a sposób pomiaru zapisać w części dowodowej.

Proste, ale wystarczające przeliczenie: weź zużycie z okresu podzielone przez łączną długość spoin z tego samego okresu, otrzymasz zużycie na jeden metr, a potem pomnóż przez długość spoin tego wyrobu. Dla każdego rodzaju spoiny nie jest to dokładne, ale jest to liczba **zmierzona**, a zmierzona zawsze bije zgadniętą.

3. Maszyny

Spawarki łukowe, MIG, TIG, zgrzewarki punktowe, spawanie laserowe, roboty spawalnicze — każda ma własną stawkę godzinową, a różnice są duże.

Cecha charakterystyczna: **maszynogodzina spawarki to nie czas obecności spawacza**. Czas rzeczywistego jarzenia łuku bywa tylko częścią czasu zmiany — resztę zajmuje ustawianie, zbijanie żużlu, obracanie, kontrola. Jeśli weźmiesz cały czas zmiany jako maszynogodziny, stawka rozcieńcza się i przestaje być porównywalna.

Wpisuj maszynogodziny według **czasu jarzenia łuku**, o ile da się go zmierzyć, a resztę w robociznę. Gdy nie da się zmierzyć, wpisz łącznie i zaznacz to.

4. Robocizna

Ta branża ma cztery bloki pracy i one się nie zastępują:

• Dzielenie materiału, cięcie i przygotowanie krawędzi — przed spawaniem.
• Ustawianie i sczepianie — decyduje o dokładności wymiarowej i zwykle zabiera więcej czasu niż samo spawanie.
• Spawanie właściwe — jedyna część zależna wprost od długości spoiny.
• Czyszczenie po spawaniu — zbijanie żużlu, szlifowanie, wygładzanie przejścia lica.

5. Narzędzia

Tarcze tnące, tarcze szlifierskie, szczotki druciane, wiertła. Dzielone przez liczbę sztuk między dwiema wymianami, tak jak trwałość narzędzia w tekście o obróbce skrawaniem.

Oprzyrządowanie spawalnicze dla jednej konstrukcji to koszt **jednorazowy** — patrz tekst o kosztach jednorazowych w budowie maszyn, sposób liczenia jest identyczny.

6. Braki

Konstrukcję spawaną rzadko wyrzuca się w całości — zwykle rozcina się ją i spawa od nowa. Większość błędów tej branży trafia więc do poprawek, a nie do braków. Jeśli Twoje pole braków rzeczywiście wynosi zero, wpisz 0, a nie zostawiaj pustego.

7. Poprawki

Najcięższa pozycja tej branży, z dwiema wyraźnie rozdzielonymi przyczynami:

• Wady spoiny — wycięcie, oczyszczenie, przespawanie. Kosztuje materiał i robociznę, a potem jeszcze ponowne badanie.
• Odchyłka wymiarowa wskutek odkształceń spawalniczych — prostowanie albo rozcięcie i przespawanie we właściwym położeniu. Patrz tekst drugi.

Te dwie przyczyny prowadzą do zupełnie różnych kierunków usprawnień, więc prowadzenie ich w jednym wierszu zaciera ślad.

8. Kooperacja

Piaskowanie, cynkowanie ogniowe, malowanie oraz **badania nieniszczące**, jeśli zlecane na zewnątrz. Wpisuj według ceny podanej przez kooperanta dla partii, podzielonej przez liczbę sztuk, plus fracht tam i z powrotem — konstrukcje stalowe są ciężkie, więc fracht nie jest mały.

9. Opakowanie i transport

Konstrukcje stalowe są ciężkie i gabarytowe, więc samochód **kończy ładowność, zanim skończy przestrzeń** — jak w branży materiałów budowlanych, a inaczej niż w meblarstwie. Wpisz koszt jednego kursu i liczbę sztuk na kurs oraz zapisz odległość.

10. Koszty wydziałowe

Prąd jest w tej branży pozycją niezwykle dużą. Jeśli prąd jest już policzony w stawce godzinowej spawarki, **nie wpisuj go ponownie** w kosztach ogólnych — to najczęstsze podwójne liczenie w tej branży.

Trzy częste błędy

1. Przyjęcie całego czasu zmiany jako maszynogodzin spawarki, przez co stawka rozcieńcza się i traci porównywalność.
2. Zostawienie pustych pól materiałów dodatkowych i gazu, bo «kupowane w opakowaniach zbiorczych, trudno podzielić» — a system czyta to jako zero.
3. Dwukrotne wpisanie prądu: raz w stawce maszyny, raz w kosztach ogólnych.