Koszt wyrobu chemicznego: jak żywność, plus produkty uboczne
Rozkład kosztu wyrobu chemicznego produkowanego partiami: łańcuch strat i mycie między partiami jak w przetwórstwie spożywczym, plus coś własnego — produkty uboczne nadające się do sprzedaży.
Struktura kosztu wyrobu chemicznego jest bliska **przetwórstwu spożywczemu**: produkcja partiami, ubytek masy na kolejnych etapach, mycie między partiami jako koszt zdarzeniowy. Przeczytaj najpierw tekst spożywczy — obowiązuje i łańcuch strat, i część o myciu.
Ten tekst omawia dwie różnice.
Produkty uboczne do sprzedania: jak podzielić koszt
Wiele procesów chemicznych daje więcej niż jeden produkt nadający się do sprzedaży. Wtedy koszt partii trzeba podzielić między produkt główny i uboczny — a sposób podziału wyznacza koszt produktu głównego.
Dwie stosowane drogi, obie dopuszczalne, byle **jasno zapisać, którą wybrano**:
- Traktować produkt uboczny jako wartość odzysku: odjąć pieniądze ze sprzedaży od kosztu partii, reszta to koszt produktu głównego. Proste i rozsądne, gdy produkt uboczny jest niewielki.
- Podzielić koszt partii według udziału wartości: każdy produkt niesie część kosztu odpowiadającą przychodowi, który przynosi. Rozsądne, gdy oba produkty są znaczące.
Utylizacja odpadów to koszt produkcji, a nie koszt ogólny
To, co nie nadaje się do sprzedaży, trzeba zutylizować, a przy chemikaliach utylizacja kosztuje prawdziwe pieniądze — zlecenie firmie z zezwoleniem albo prowadzenie własnej instalacji.
Ta kwota zależy od wielkości produkcji, więc należy do wyrobu i nie powinna być w całości przerzucana do kosztów wydziałowych. Przerzucona tam gubi ślad: usprawnienie zmniejszające ilość odpadu nie pojawi się nigdzie.
Dziesięć pozycji — przejęte ze spożywczego, trzy zmiany
| Pozycja | Co inaczej |
|---|---|
| Materiał | Łańcuch strat liczony jak w żywności; plus odjęcie, jeśli produkt uboczny traktowany jest jako wartość odzysku |
| Braki | Partia niespełniająca wymagań — zwykle trzeba ją zutylizować jak odpad, więc jej wartość jest ujemna, a nie tylko zerowa |
| Koszty ogólne | Dochodzą koszty utrzymania zezwoleń i okresowego monitoringu środowiskowego |
Pozostałe siedem pozycji stosuje się jak w tekście spożywczym, łącznie ze sposobem wpisywania mycia między partiami i badań laboratoryjnych na partię.
Powiązane poradniki
- Koszt produkcji żywności przetworzonej: dziesięć pozycji w kolejności produkcji
Rozkład kosztu wyrobu spożywczego zgodnie z kolejnością przetwarzania: surowiec i straty na kolejnych etapach, dodatki, mycie linii między partiami, wyroby przeterminowane, opakowania, chłodnia i transport.
- Straty przetwórcze: łańcuch mnożony, a nie pojedynczy współczynnik
Dlaczego straty w przetwórstwie mnożą się przez etapy, a nie sumują, jak zebrać cały łańcuch w jedną liczbę dającą się uzgodnić z magazynem, i trzy miejsca, w których są pieniądze.
- Mycie linii między partiami i wyroby przeterminowane: dwa koszty niezależne od produkcji
Dlaczego robocizna mycia linii jest kosztem zdarzeniowym, jak wpisać ją razem z kosztem badań, i dlaczego wyroby przeterminowane trzeba oddzielić od braków produkcyjnych.