Tính giá thành dụng cụ thể thao: một sản phẩm, nhiều bảng giá thành con
Sản phẩm thể thao thường ghép nhựa, vải, gỗ, da và kim loại trong một món. Cách tính từng cụm theo đúng bài của vật liệu đó rồi cộng lại, thay vì gộp thành một dòng vật tư.
Ngành này không có một chuỗi công đoạn riêng để bám vào — nó **mượn chuỗi của nhiều ngành khác trong cùng một sản phẩm**. Một cây vợt, một đôi giày chạy, một chiếc xe đạp đều ghép nhựa, vải, kim loại, đôi khi cả gỗ và da.
Nên bài này không dạy một cách tính mới. Nó nói về **cách ghép nhiều bảng giá thành lại**, và về chỗ duy nhất người ta hay làm sai khi ghép.
Tách sản phẩm thành cụm trước khi tính
Mỗi cụm đi theo bài của vật liệu chính của nó:
| Cụm làm bằng | Dùng bài | Đơn vị định mức |
|---|---|---|
| Nhựa ép | Ép nhựa | Khối lượng một lần ép chia số hốc |
| Vải, dây dệt | Dệt may | Định mức từ sơ đồ giác |
| Da | Da giày | Diện tích thực xuất chia sản phẩm thực giao |
| Gỗ | Nội thất | Tấm, mét dài hoặc bộ |
| Kim loại gia công | Gia công CNC hoặc cơ khí tấm | Khối lượng phôi |
| Cụm mua nguyên chiếc | Chế tạo máy, phần chi tiết mua | Đơn giá mua × số lượng |
Chỗ ghép hay sai: gộp thành một dòng vật tư
Cám dỗ là khai một dòng «vật tư» với tổng tiền. Nó nhanh, và con số tổng vẫn đúng — nhưng bảng mất hết khả năng trả lời câu hỏi tiếp theo: tiền nằm ở cụm nào.
Và với ngành này, câu trả lời hay bất ngờ. Một cụm trông phụ có thể đắt hơn cụm trông chính, vì nó dùng vật liệu đắt hoặc tốn nhiều công lắp. Bạn không thấy điều đó nếu chỉ có một dòng.
Công lắp: hạng mục dễ bị bỏ nhất
Sản phẩm nhiều cụm thì có công ghép cụm, và công đó không thuộc cụm nào cả. Nó dễ bị bỏ vì mỗi cụm đã có công riêng rồi.
Khai nó thành một dòng nhân công riêng, tên là công lắp ráp hoàn thiện. Ở sản phẩm nhiều chi tiết nhỏ, dòng này có thể lớn hơn công của bất kỳ cụm nào.
Mười hạng mục
Sau khi đã tách cụm, chín hạng mục còn lại tính theo cách chung: máy móc và nhân công cộng từ các cụm, thêm dòng công lắp ráp hoàn thiện; phế phẩm, sửa lại, gia công ngoài, dụng cụ, bao bì, vận chuyển, chi phí chung theo đúng cách các bài khác mô tả.
Riêng bao bì ở ngành hàng tiêu dùng thường nặng hơn người ta nghĩ — nó là thứ khách nhìn thấy đầu tiên, nên nó không phải chỗ để cắt trước.
Bài liên quan
- Tính giá thành sản phẩm ép nhựa: đủ 10 hạng mục theo trình tự sản xuất
Bóc giá thành một sản phẩm ép phun theo đúng trình tự sản xuất: hạt nhựa và masterbatch, số hốc khuôn, giờ máy, nhựa nghiền lại thu hồi, phế phẩm, gia công ngoài, bao bì và chi phí chung phân xưởng.
- Tính giá thành sản phẩm may: đủ 10 hạng mục theo trình tự sản xuất
Bóc giá thành một sản phẩm may theo đúng trình tự chuyền: định mức vải, phụ liệu, SAM và đơn giá phút chuyền, phế phẩm, hàng sửa lại, gia công ngoài, bao bì, vận chuyển và chi phí chung phân xưởng.
- Tính giá thành một cụm máy: cộng từ chi tiết lên, không đo từ máy xuống
Bóc giá thành một máy hoặc cụm thiết bị công nghiệp theo đủ 10 hạng mục: chi tiết tự làm, chi tiết mua ngoài, công lắp ráp, chạy thử — và chỗ hai loại chi tiết dễ bị đếm hai lần.