Tính giá thành sản phẩm hoá chất: giống thực phẩm, thêm sản phẩm phụ
Bóc giá thành một sản phẩm hoá chất theo mẻ: chuỗi hao hụt và vệ sinh giữa mẻ giống chế biến thực phẩm, cộng thêm một thứ riêng — sản phẩm phụ bán được.
Cấu trúc chi phí sản phẩm hoá chất gần với **chế biến thực phẩm**: sản xuất theo mẻ, nguyên liệu mất khối lượng qua từng bước, vệ sinh giữa mẻ là chi phí theo lần. Đọc bài thực phẩm trước — cả phần chuỗi hao hụt lẫn phần vệ sinh đều áp dụng được.
Bài này nói hai chỗ khác.
Sản phẩm phụ bán được: chia chi phí thế nào
Nhiều quá trình hoá học cho ra nhiều hơn một thứ bán được. Lúc đó chi phí của mẻ phải chia giữa sản phẩm chính và sản phẩm phụ — và cách chia quyết định giá thành sản phẩm chính.
Hai cách thường dùng, chọn cách nào cũng được miễn **ghi rõ đã chọn cách nào**:
- Coi sản phẩm phụ là khoản THU HỒI: trừ tiền bán được khỏi chi phí mẻ, phần còn lại là chi phí sản phẩm chính. Đơn giản, hợp lý khi sản phẩm phụ nhỏ.
- Chia chi phí mẻ theo tỷ trọng giá trị: mỗi sản phẩm gánh phần chi phí theo tỷ lệ doanh thu nó mang lại. Hợp lý khi hai sản phẩm đều đáng kể.
Xử lý chất thải là chi phí sản xuất, không phải chi phí chung
Phần không bán được phải xử lý, và với hoá chất thì xử lý tốn tiền thật — thuê đơn vị có giấy phép, hoặc vận hành hệ thống xử lý riêng.
Khoản đó tỷ lệ với sản lượng nên nó thuộc về sản phẩm, không nên đẩy hết vào chi phí chung phân xưởng. Đẩy vào chi phí chung làm mất dấu: một cải tiến giảm chất thải sẽ không hiện ra ở đâu cả.
Mười hạng mục — lấy từ thực phẩm, đổi ba chỗ
| Hạng mục | Khác thế nào |
|---|---|
| Nguyên vật liệu | Chuỗi hao hụt tính như thực phẩm; thêm phần trừ nếu coi sản phẩm phụ là thu hồi |
| Phế phẩm | Mẻ không đạt chỉ tiêu — thường phải xử lý như chất thải, nên giá trị âm chứ không chỉ bằng 0 |
| Chi phí chung | Thêm chi phí duy trì giấy phép và quan trắc môi trường định kỳ |
Bảy hạng mục còn lại áp dụng như bài thực phẩm, gồm cả cách khai vệ sinh giữa mẻ và kiểm nghiệm theo lô.
Bài liên quan
- Tính giá thành sản phẩm chế biến thực phẩm: đủ 10 hạng mục theo trình tự sản xuất
Bóc giá thành một sản phẩm thực phẩm theo đúng trình tự chế biến: nguyên liệu và hao hụt từng bước, phụ gia, vệ sinh giữa mẻ, hàng hết hạn, bao bì, kho lạnh và vận chuyển.
- Hao hụt chế biến: một chuỗi nhân dồn, không phải một tỷ lệ
Vì sao hao hụt trong chế biến thực phẩm phải nhân qua từng bước chứ không cộng, cách gộp cả chuỗi thành một con số đối chiếu được với kho, và ba chỗ tìm ra tiền.
- Vệ sinh giữa mẻ và hàng hết hạn: hai chi phí không tỷ lệ với sản lượng
Vì sao công vệ sinh dây chuyền là chi phí theo lần chứ không theo sản lượng, cách khai nó cùng chi phí kiểm nghiệm, và vì sao hàng hết hạn phải tách khỏi phế phẩm sản xuất.