การสูญเสียในการแปรรูป: เป็นสายที่คูณทบกัน ไม่ใช่อัตราเดียว
ทำไมการสูญเสียในการแปรรูปอาหารต้องคูณทีละขั้นไม่ใช่บวก วิธีรวบทั้งสายให้เหลือตัวเลขเดียวที่กระทบยอดกับคลังได้ และสามจุดที่หาเงินเจอ
อีกห้าอุตสาหกรรมในคลังบทความนี้ล้วนมีตัวเลขการสูญเสียตัวเดียว อุตสาหกรรมอาหารไม่มี — วัตถุดิบเสียน้ำหนักไปทีละขั้น และขั้นต่าง ๆ **คูณกัน** ไม่ได้บวกกัน
ทำไมคูณไม่ใช่บวก
แต่ละขั้นทำงานกับ **ส่วนที่เหลือจากขั้นก่อนหน้า** เท่านั้น ไม่ได้ทำงานกับน้ำหนักตั้งต้น ขั้นหลังกินเข้าไปในสิ่งที่ขั้นก่อนเหลือไว้ให้
การเอาอัตราการสูญเสียมาบวกกันจึงผิด และผิดไปในทาง **กรอกการสูญเสียมากกว่าความจริง** คือดันต้นทุนวัตถุดิบให้สูงเกิน วิธีที่ถูกคือเอาอัตราการใช้ได้ของแต่ละขั้นมาคูณกัน
วัดทั้งสายด้วยตัวเลขสองตัวที่มีอยู่แล้ว
ไม่ต้องวัดทีละขั้นเพื่อกรอกลง Costdown เอา **น้ำหนักวัตถุดิบที่เบิกจริงของหนึ่งรุ่น** หาร **จำนวนสินค้าสำเร็จที่นำเข้าคลังจริงของรุ่นนั้นเอง**
ตัวเลขนั้นรวมทั้งสายไว้เองอัตโนมัติ และกระทบยอดกับใบเบิกและใบนำเข้าคลังได้ — สองเอกสารที่โรงงานอาหารทุกแห่งมีอยู่แล้วเพราะกฎหมายบังคับ
มาตรฐานในสูตรการผลิตเป็นเพียง **การคาดการณ์**: มันไม่รู้ว่าล็อตวัตถุดิบวันนี้คุณภาพเป็นอย่างไร ไม่รู้ว่ารุ่นไหนต้องทำใหม่ ไม่รู้ว่ามีเท่าไรที่ติดค้างอยู่ในเครื่อง
เมื่อไรจึงต้องวัดทีละขั้น
ตัวเลขรวบพอสำหรับการคำนวณต้นทุน แต่ถ้าจะ **ปรับปรุง** ต้องรู้ว่าขั้นไหนเสียมากที่สุด — ตอนนั้นจึงต้องชั่งทีละขั้น
วิธีที่ถูกที่สุด: เลือกหนึ่งรุ่น ชั่งหลังทุกขั้นตอน จดไว้ ทำสักสามรุ่นแล้วเฉลี่ย ไม่ต้องใช้อุปกรณ์อะไรนอกจากตาชั่งที่มีอยู่แล้วในโรงงาน
ผลลัพธ์บอกคุณว่าขั้นไหนคุ้มที่จะส่อง และตามเหตุผลข้างบน ถ้าสองขั้นเสียพอ ๆ กัน ให้ส่องขั้นที่ **มาก่อน** เป็นอันดับแรก
แยกการสูญเสียออกจากของเสีย
| การสูญเสียในการแปรรูป | ของเสีย | |
|---|---|---|
| คืออะไร | น้ำหนักที่หายไปตามธรรมชาติของกระบวนการ | สินค้าหรือกึ่งสำเร็จรูปที่ถูกคัดออก |
| เลี่ยงได้ไหม | ไม่ได้ทั้งหมด — ปรุงก็ต้องเสียน้ำ | ได้ — มันเป็นเหตุขัดข้อง |
| กรอกที่ไหน | อยู่ในมาตรฐานวัตถุดิบ | อยู่ที่หมวดของเสีย |
กรอกการสูญเสียในการแปรรูปอีกครั้งที่หมวดของเสียคือ **นับสองรอบ** เพราะมันอยู่ในตัวเลข «วัตถุดิบเบิกหารสินค้าเข้าคลัง» ไปแล้ว
สามจุดที่หาเงินเจอ วัดด้วยตัวเลขเดียวกันนั้นเอง
- ลดการสูญเสียที่ขั้นแรกสุดเท่าที่ทำได้ — ทุกเปอร์เซ็นต์ตรงนั้นมีค่ามากกว่าที่ขั้นท้าย
- ใช้ประโยชน์จากผลพลอยได้ที่ยังมีมูลค่าแทนการทิ้ง — กรอกที่ช่องมูลค่าที่เก็บกลับได้ ทำให้ต้นทุนวัตถุดิบลดลง
- ลดส่วนที่ติดค้างในเครื่องตอนเปลี่ยนรุ่น — วัดด้วยส่วนต่างระหว่างรุ่นใหญ่กับรุ่นเล็กบนไลน์เดียวกัน
ข้อที่สามน่าสนใจเพราะมันเกี่ยวกับขนาดรุ่น: ส่วนที่ติดค้างเกือบคงที่ต่อการเดินหนึ่งครั้ง รุ่นยิ่งเล็กสัดส่วนที่เสียยิ่งใหญ่ นั่นคือต้นทุนตามครั้งที่แฝงตัวมาในรูปการสูญเสียวัตถุดิบ
คู่มือที่เกี่ยวข้อง
- คำนวณต้นทุนอาหารแปรรูป: ครบสิบหมวดตามลำดับการผลิต
แตกต้นทุนสินค้าอาหารแปรรูปหนึ่งหน่วยตามลำดับการผลิตจริง: วัตถุดิบกับการสูญเสียทีละขั้น สารเจือปน การล้างไลน์ระหว่างรุ่น ของหมดอายุ บรรจุภัณฑ์ ห้องเย็น และค่าขนส่ง
- ล้างไลน์ระหว่างรุ่นกับของหมดอายุ: สองต้นทุนที่ไม่แปรผันตามยอดผลิต
ทำไมค่าแรงล้างไลน์เป็นต้นทุนตามครั้งไม่ใช่ตามยอดผลิต วิธีกรอกมันพร้อมค่าตรวจวิเคราะห์ และทำไมของหมดอายุต้องแยกออกจากของเสียจากการผลิต